Подводен експлозив – ризик за планираниот албански ресорт на Кушнер
Под азурните води лежат тони неексплодирани гранати од Втората светска војна
На западниот брег на островот Сазан во Албанија, каде што брановите удираат во стрмните карпи, се наоѓа место кое морепловците го нарекуваат „Грлото на пеколот“.
На површината, проѕирните води нудат бајковит поглед – природна убавина за која се верува дека може да ја привлече светската туристичка елита. Но, само неколку метри под површината, туристичката разгледница се претвора во воена сцена замрзната во времето, пишува Бирн.
На морска површина од 5.000 квадратни метри, артилериски гранати од 200 милиметри од Втората светска војна лежат тивко покрај противподморнички мини и тони експлозив што никогаш не детонирал.
Официјални документи од албанските вооружени сили и сведоштва од луѓе запознаени со островот во Јадранско Море велат дека слични места постојат речиси на сите страни на островот.
Но, неексплодираната муниција не ги запре плановите на владата и странските инвеститори за изградба на ресорт и туристичко пристаниште на Сазан.
На крајот на 2024 година, владата на премиерот Еди Рама ѝ додели статус „стратешки инвеститор“ на Атлантик Инкубејшн Партнерс, компанија поврзана со Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп.
Најавената инвестиција, во која албанската држава учествува преку обезбедување земјиште и други поволности, се проценува на 1,4 милијарди евра. Освен Кушнер, кој прв ја објави идејата, сега се наведува дека во проектот се вклучени и милијардери од Катар.
Плановите, кои засега постојат само на хартија, повторно беа изменети кон крајот на минатата година. Комитетот за стратешки инвестиции тогаш го продолжи рокот за проектот, кој предвидува трансформација на 45 хектари од островот во мрежа од луксузни вили и ресорти, а истовремено ги зголеми и бенефициите за инвеститорот.
За да се олесни инвестицијата, владата одобри нови законски отстапки. Покрај претходните контроверзни измени на Законот за заштитени подрачја, кои беа спротивни на препораките на Европската Унија, беа усвоени и посебни измени на законот за туристички пристаништа, со цел да се овозможат договори без конкуренција за стратешките инвеститори.
Комитетот за стратешки инвестиции сега му наложи на Министерството за одбрана да го исчисти островот и околното море од неексплодирана муниција.
Но, додека владата поставува законски „црвен тепих“ на површината, подводната реалност останува непроменета.
Податоците од Генералштабот на вооружените сили, добиени преку барање за слободен пристап до информации од BIRN, заедно со сведоштва од поморски експерти, рибари и биолози, откриваат дека Сазан и околните води претставуваат вистинско минско поле.
…
