Ахмети го честита Денот на независноста: Охридскиот договор ја зајакна унитарноста на државата, правејќи ја подемократска, постабилна, поинклузивна

Претседателот на Демократската Унија за Интеграција, Али Ахмети, ја честита 35-годишнината од независноста на Република Северна Македонија.

35-годишнината од независноста на Република Северна Македонија е момент да се потсетиме на патот по кој поминавме како држава и како општество, но и сериозно да размислиме каква држава сакаме да им оставиме на генерациите кои доаѓаат.

Оваа држава не е изградена за еден ден, ниту само од една заедница. Но, многу години, дел од нејзините граѓани, Албанците и другите немнозински заедници, не се чувствуваа како нејзин рамноправен дел. Уставните измени од 1989 година, начинот на кој беше воспоставен уставниот поредок на почетокот на 90-тите години, како и исклучувањето на Албанците и другите заедници од клучните процеси на создавањето на државата, создадоа длабок јаз меѓу државата и дел од нејзините граѓани.

Тоа беше историска неправда, но и неодржлив државен модел.

2001 година беше токму соочување со оваа реалност.

Охридскиот мировен договор не измени само одредени уставни одредби. Тој ја промени филозофијата на функционирањето на државата. Ја премести земјата од логиката на доминација на мнозинството кон принципот на соживот, еднаквост и заедничка одговорност.

Албанците не бараа друга држава. Напротив, се обврзаа заедно да ја градат оваа држава.

Оттогаш, патот не беше лесен. Интеграцијата на една заедница која со децении беше држена настрана од институциите, администрацијата, културата, образованието и јавниот живот не можеше да се случи преку ноќ. Беа потребни реформи, политички напори и, пред сè, промена на начинот на размислување.

Во овој процес, Демократската унија за интеграција го гледаше интегрирањето на Албанците и немнозинските заедници не како исклучување на некој друг, туку како градење на пофункционална, подемократска и поправедна држава.

Тоа е и суштината на Охридскиот мировен договор.

Дваесет и пет години по Охрид, важно е да не заборавиме дека неговите резултати не ѝ припаѓаат само на една заедница или на една партија. Тие се дел од трансформацијата на самата држава.

Охридскиот договор ја зајакна унитарноста на државата, правејќи ја подемократска. Ја направи постабилна, правејќи ја поинклузивна. И создаде основа врз која земјата продолжи по патот кон НАТО и Европската Унија.

Затоа, секој обид Охридскиот договор да се претставува како закана за државата е враќање назад во дебата на која историјата веќе го даде својот одговор.

Денес, мојата загриженост не е само за она што е постигнато, туку и за она што може да се изгуби доколку заборавиме зошто беа потребни промените од 2001 година.

Загрижува кога гледам исклучување во застапеноста, пречки во употребата на јазиците, неинклузивност во културата и јавниот живот или обиди за поткопување и релативизирање на принципите врз кои беше изграден мирот. Треба да бидеме внимателни.

Затоа што државите не се ослабуваат со еднаквост.

Државите се ослабуваат кога нивните граѓани почнуваат да се чувствуваат исклучени.

Северна Македонија во која јас верував и за која работев е држава на сите нејзини граѓани, унитарна, демократска и европска држава, изградена врз еднаквоста и меѓусебното почитување.

Албанците давале и ќе продолжат да даваат свој придонес во нејзиното градење и зајакнување. Но, за тоа е потребна заедничка волја секој граѓанин да ја чувствува оваа земја како своја, а секоја заедница да се препознава себеси во нејзините институции.

На 35-годишнината од независноста, мојата порака е едноставна:

Да го зачуваме она што го изградивме заедно и да го придвижиме напред.

Да не се враќаме кон политиките што разделуваат, туку да одиме кон држава што обединува.

Затоа што европската иднина на Северна Македонија не се гради со намалување на правата на некого, туку со зголемување на довербата меѓу сите.

Честита 35-годишнина од независноста на Република Северна Македонија!

Напред, заедно!