ЕУ воведува дигитално евро. Објавено е кога ќе пристигне
Комитетот за економска и монетарна политика на Европскиот парламент го одобри воведувањето на дигиталното евро, со кое Европската унија се обидува да ја намали зависноста од платните системи контролирани од САД. Според планот, дигиталната валута треба да биде воведена до 2029 година со цел да се зајакне европската автономија во платните трансакции, пишува Euronews.
Податоците на Европската централна банка (ЕЦБ) покажуваат дека американските платежни гиганти Visa и Mastercard имаат 61 отсто од сите плаќања со картички во еврозоната и речиси сите трансакции со прекугранични картички. Дебатата за финансискиот суверенитет на Европа се интензивираше во услови на растечки геополитички тензии и загриженост за зависноста на блокот од странската платежна инфраструктура.
Дигиталното евро е една од предложените мерки за зајакнување на стратешката автономија на Европа. Тоа е дигитална форма на пари од централната банка, која би била издадена и гарантирана од ЕЦБ, а е дизајнирана да ги надополни готовината и постоечките банкарски услуги, а не да ги замени.
Како би функционирало дигиталното евро?
Според предлогот, граѓаните ќе можат да чуваат дигитални евра во посебен дигитален паричник, предмет на ограничување на износот што допрва треба да се одреди. Системот би поддржувал онлајн и офлајн плаќања и е дизајниран да нуди висок степен на приватност, што значи дека ЕЦБ нема да може директно да ги идентификува корисниците врз основа на нивните детали за плаќање.
ЕЦБ би ја обезбедила основната инфраструктура, додека комерцијалните банки и давателите на платежни услуги би понудиле дигитални евро услуги на крајните корисници. Финансиските институции се очекува да добијат надомест за нивното учество, додека трговците би платиле надоместоци кои се очекува да бидат пониски од оние кои моментално се поврзани со трансакциите со картички.
Како таа компензација ќе биде структурирана останува едно од најспорните прашања пред преговорите со земјите-членки, според три извори запознаени со дискусиите.
Реакции на одлуката
Европската централна банка ја поздрави одлуката. „Го поздравуваме тоа што Комитетот за економска и монетарна политика на Европскиот парламент го договори својот став за пакетот единствена валута, кој ќе ги заштити готовината како законско средство за плаќање и во исто време ќе го обликува дигиталното евро“, се вели во соопштението на ЕЦБ.
Италијанскиот пратеник во Европскиот парламент Пасквале Тридико, кој преговараше за документот во име на Клубот на левицата, го опиша гласањето како „историско“. „Одобрувањето на регулативата за дигитално евро е голема победа за граѓаните и малите бизниси“, рече Тридико.
Слични проекти во светот
Европската унија не е единствената која развива јавна дигитална валута. Кина веќе го воведе својот дигитален јуан, додека Русија најави дека нејзината дигитална рубља ќе почне да функционира во септември оваа година.
Соединетите Држави зазедоа поинаков пристап. Претседателот Доналд Трамп ги напушти плановите за дигитална валута на централната банка издадена од Федералните резерви и наместо тоа го поддржа развојот на т.н. „стабилни монети“ – приватно издадени крипто средства дизајнирани да одржуваат стабилна вредност.
Со оглед на тоа што огромното мнозинство глобални стабилни монети се врзани за американскиот долар, поддржувачите тврдат дека технологијата би можела да ја зајакне меѓународната улога на доларот и да ја прошири неговата употреба во прекуграничните плаќања. Сепак, некои креатори на политики и поранешни функционери веруваат дека дигиталната валута на централната банка на САД на крајот би можела да се врати на агендата.
Тимоти Масад, поранешен претседател на Комисијата за тргување со стокови фјучерси на САД (CFTC), изјави за CoinDesk во мај дека дискусиите во Вашингтон продолжуваат, сугерирајќи дека дигиталниот долар „на крајот би можел да стане неизбежен“.
Што е следно?
Се очекува Европскиот парламент да го формализира ставот на комитетот на пленарно гласање во Стразбур на почетокот на јули. После тоа, би започнале преговорите со 27-те земји-членки на ЕУ, а пратениците се надеваат дека ќе постигнат конечен договор пред крајот на годината.
