Од народна кујна до ладен оброк – како се трошат 1,5 милион евра
Лепиња, нарезок во конзерва, сокче и тортичка – тоа е ручекот што минатата среда го добија луѓето што јадат во т.н. народни кујни, во Скопје. Вкупно 978 вакви оброци беа разнесени до деветте пунктови на кои се дели храната низ главниот град. Секој оброк, државата го плаќа по 239 денари – толку е договорено во тендерот со кој тие се подготвуваат и дистрибуираат до луѓето во социјален ризик, кој инаку предвидува готвена храна преку неделата и ланч пакети во петок – за деновите од викендот.
Додека од фирмата што го спроведува тендерот тврдат дека дале сува храна сред недела поради неочекуван инцидент и дека во детали го почитуваат договорот, посетите на пунктовите за делење храна низ Скопје покажуваат дека она што стои на хартија не е исто со храната што реално ја добиваат социјално загрозените граѓани.
Има отстапувања во менијата, храната е ладна, честопати преплатена и практично се дели на улица – концепт различен од идејата за народните кујни, со кој најсиромашните граѓани треба да добијат еден пристоен, топол оброк во денот и чувство дека некој се грижи и за нив.
Тоа го покажа и посетата на БИРН дел од пунктовите каде што се дели храна, но и истражувањето на Центарот за граѓански комуникации (ЦГК), каде што во детали проверувале како се спроведуваат неколку тендери, меѓу кои и тој за народната кујна.
„Станува збор за тендер, кој е многу вреден од аспект на финансиите, 1,5 милион евра годишен договор и ова е набавка која засега една навистина чувствителна група граѓани. Оттука произлезе нашиот интерес да видиме колку навистина ефикасно се спроведува и како се доставува храната до луѓето во социјален ризик“, појаснува Сабина Факиќ од ЦГК.
Имало што да видат – наместо во народни кујни, храната за најранливите групи обично се дели на улица. Анализата на тендерските документи, пак, покажала дека спроведувањето на договорот сериозно отстапува од она што е предвидено во тендерската документација и дадената понуда.
…
