Трамп ги отфрли критиките дека договорот со Иран е премногу поволен за Техеран
Американскиот претседател Доналд Трамп денеска ги отфрли критиките по потпишувањето на договорот со Иран, за кој, според дел од критичарите, најголема корист има Исламската Република, додека клучното прашање за иранската нуклеарна програма е одложено за следната рунда преговори.
Следната фаза од преговорите треба да започне утре во Швајцарија, но пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф најави дека нема да присуствува. Иранската агенција Тасним, исто така, изрази сомнеж околу договорот, наведувајќи дека присуството на иранската делегација сè уште не е потврдено.
Доаѓањето на главниот ирански преговарач Мохамад Багер Галибаф и на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс беше најавено претходно оваа седмица, но оттогаш нема нови информации.
Трамп го бранеше договорот по бранот скептицизам во САД.
„Оние будали кои мислат дека не сум бил доволно цврст кон Иран, додека берзите достигнуваат рекордни вредности, а цените на нафтата нагло паѓаат, се завидливи, неискрени или глупави“ – напиша Трамп на својата социјална мрежа „Трут сошл“ (Truth Social).
Меморандумот за разбирање за ставање крај на конфликтот што започна на 28 февруари со израелско-американските напади врз Иран беше потпишан вчера во Версај. Во конфликтот загинаа илјадници луѓе, главно во Иран и Либан, а беа предизвикани и сериозни нарушувања во глобалната економија.
Од иранска страна документот го потпиша претседателот Масуд Пезешкијан, кој го оцени како „историски“ и како признание за „неуспехот на САД“.
Според дел од западните медиуми, Техеран има причина за задоволство бидејќи обезбеди ветување за одмрзнување на иранските средства во странство и суспендирање на американските санкции за иранската нафта веднаш по спроведувањето на договорот.
Американските медиуми во голема мера го критикуваат договорот. Дури и телевизијата „Фокс њуз“, која важи за блиска до Трамп, им даде простор на критичарите кои тврдат дека рамката му нуди значителни финансиски придобивки на Иран без да бара демонтажа на неговата нуклеарна инфраструктура.
Нови напади во Либан
Договорот предвидува итно отворање на Ормуската Теснина, која Иран во голема мера ја затвори по почетокот на војната, како и укинување на американската блокада на иранските пристаништа.
Ова придонесе за пад на цените на нафтата, при што цената на суровата нафта „брент“ се намали на околу 78 долари за барел. Пред војната таа се движеше меѓу 60 и 70 долари.
Лидерот на проиранското движење Хезболах, Наим Касем, договорот го оцени како „голема победа“ за Иран и му се заблагодари на Техеран што инсистирал во него да биде опфатен и конфликтот во Либан.
Тој повика договорот да се искористи за „протерување на Израел“ од либанска територија и го охрабри Бејрут да ги прекине директните преговори со Израел, кои започнаа во април под покровителство на Вашингтон.
Либанскиот претседател Џозеф Аун претходно изјави дека станува збор за процес независен од американско-иранскиот договор и во кој Израел не е вклучен.
Од објавувањето на договорот во понеделникот, во израелски воздушни напади во Либан загинаа најмалку осум лица, меѓу кои тројца денеска.
Венс ја критикува „паниката“ во Израел
Во интервју објавено денеска, американскиот потпретседател Венс го критикуваше Израел поради, како што рече, „чудната паника“ околу договорот меѓу САД и Иран.
Израелски претставници од целиот политички спектар, вклучително и сојузници на премиерот Бенјамин Нетанјаху, го критикуваа договорот бидејќи не ги решава нивните грижи во врска со иранската нуклеарна и ракетна програма и би можел да ги ограничи израелските воени операции против Хезболах во Либан.
– Постои чудна паника во израелскиот систем. Се претпоставува дека сè што е добро за Иран автоматски ќе се реализира без Иран да го промени своето однесување. Но, договорот не е така напишан – изјави Венс за „Њујорк тајмс“.
Тој нагласи дека САД нема да ги укинат санкциите против Иран доколку Техеран продолжи да финансира организации кои Вашингтон ги смета за терористички, алудирајќи на Хезболах.
