Трамп: „Глупавиот“ договор на Британија за Чагос е причина зошто го сакам Гренланд

Американскиот претседател Доналд Трамп остро го нападна британскиот премиер Кир Стармер, нарекувајќи го „чин на голема глупост“ откажувањето од суверенитетот над Чагоските Острови, на кои се наоѓа заедничката британско-американска воена база Диего Гарсија.

Трамп оцени дека предавањето на Британската Територија во Индискиот Океан на Маврициус е знак на „целосна слабост“ на Обединетото Кралство.

Британската влада се согласи да ја пренесе сувереноста врз островите, но ќе плати милијарди фунти за да ја изнајмува назад стратешки важната база Диего Гарсија. Министрите тврдат дека договорот е неопходен поради пресудите на меѓународни судови во корист на барањата на Маврициус, кои, како што наведуваат, ја довеле во прашање иднината на базата.

Во необичен напад на својата платформа „Трут соушал“, Трамп напиша дека неговиот „брилијантен“ НАТО-сојузник планира да го отстапи островот Диего Гарсија, локација на „витална американска воена база“, „без апсолутно никаква причина“.

„Нема сомнеж дека Кина и Русија го забележале овој чин на целосна слабост“, напиша Трамп

Тој ја наведе оваа одлука како една од причините за неговата намера САД да го преземат Гренланд, кој е полуавтономен дел од Кралството Данска.

„Откажувањето од исклучително важна територија е чин на ГОЛЕМА ГЛУПОСТ и уште една во долга низа причини од националната безбедност зошто Гренланд мора да биде стекнат“, напиша Трамп.

Острите критики го изненадија кабинетот на Стармер, имајќи предвид дека Трамп претходно го поздрави договорот со Маврициус како „монументално достигнување“ кое, според САД, ја обезбедува долгорочната иднина на базата Диего Гарсија.

Нападот доаѓа точно една година по инаугурацијата на Трамп и во време кога Стармер настојува да изгради блиски односи со американскиот претседател.

Противниците на договорот за Чагос ја поздравија интервенцијата на Трамп, тврдејќи дека таа може да го попречи договорот меѓу Лондон и Порт Луис.

Лидерката на Конзервативната партија, Кеми Баденок, изјави дека Трамп е „во право“ во врска со Чагос, оценувајќи дека се работи за предавање на британска територија со стратешка воена база, што ја ослабува државата и е во корист на Кина и Русија. Таа наведе дека Британија ќе плати околу 35 милијарди фунти за откажување од територија купена во 1960-тите години.

Лидерот на „Реформ УК“, Најџел Фараж, изјави дека Трамп практично „ставил вето на предавањето на Чагоските Острови“.

Обединетото Кралство во мај 2025 година потпиша договор за враќање на суверенитетот над Чагоските Острови на Маврициус, по долгогодишни преговори иницирани по советодавното мислење на Меѓународниот суд на правдата од 2019 година.

Покрај фонд од 40 милиони фунти за иселените Чагосци, Лондон се обврза да му плаќа на Маврициус најмалку 120 милиони фунти годишно во рамки на 99-годишниот договор, при што вкупната номинална вредност ќе достигне околу 35 милијарди фунти.

Законот за спроведување на договорот е одобрен во Долниот дом, но се соочи со значителни измени во Домот на лордовите. Долниот дом треба повторно да ги разгледа измените, при што интервенцијата на Трамп фрла сенка врз парламентарната расправа.

Британската Влада соопшти дека никогаш нема да направи компромис со националната безбедност и дека договорот ја гарантира иднината на заедничката база со САД, што, како што наведува, било јавно поздравено од сојузниците, вклучително и Австралија, Индија, Јапонија и Јужна Кореја.