Албанија сè повеќе увезува од Кина
Најновите податоци на Албанскиот институт за статистика (ИНСТАТ) за надворешната трговија со стоки во текот на 2025 година, потврдуваат дека Кина станала еден од главните актери во трговската економија на Албанија.
Во текот на 2025 година, Кина се рангира како втор трговски партнер на Албанија, со 10,5 проценти од вкупната трговска размена, веднаш по Италија и пред Турција и Грција.
– Во година кога вкупната трговија се забави, ова позиционирање добива посебна тежина. Увозот од Кина се зголеми за 21,6 проценти во споредба со 2024 година, што ја прави оваа земја со најсилно зголемување на увозот во Албанија за целата 2025 година. Во истиот период, увозот од традиционалните западни партнери се намалил и тоа Италија за два проценти, Турција за 11,8 проценти и Германија за 5,9 проценти, објавија албанските медиуми.
Само во декември минатата година, увозот од Кина се зголеми за 13,1 проценти, во месец кога вкупниот раст на увозот беше само 1,3 отсто. Во пракса, Кина беше главниот двигател на месечниот раст на увозот.
Спротивно на тоа, трговските односи со САД остануваат скромни и во релативен пад.
Според податоците на ИНСТАТ, извозот на Албанија во САД во декември 2025 година се намалил за 10,6 проценти, во споредба со истиот период претходната година. Дури и на годишно ниво, САД не се вбројуваат меѓу главните трговски партнери на Албанија, ниту за увоз ниту за извоз.
„За разлика од Кина, која постојано ја зајакнува својата позиција како добавувач, САД остануваат надвор од главната оска на албанската трговија. Во структурата на трговските партнери за 2025 година, Кина е на второ место со 10,5 проценти, додека САД дури и не се вклучени во четирите главни трговски партнери. Во структурна смисла, ова создава длабока асиметрија: Албанија увезува сè повеќе од Кина, додека извозот на американскиот пазар е ограничен и нестабилен, наведуваат медиумите.
Трговскиот дефицит за 2025 година достигна 541 милијарда леки, што претставува зголемување од три проценти во споредба со 2024 година. Во рамките на овој дефицит, тежината на увозот од Кина станува сè доминантна, додека недостатокот на пропорционално зголемување на извозот ја продлабочува зависноста од странски испораки.
Податоците на ИНСТАТ покажуваат дека Албанија останува силно поврзана со пазарот на Европската Унија, кој претставува 57 проценти од целата трговија за 2025 година, но во рамките на оваа европска рамка, Кина добива на предност како актер надвор од ЕУ, постепено предизвикувајќи ги традиционалните биланси на албанската трговија.
„Наспроти ова, контрастот со САД е јасен: додека Кина ја консолидира својата позиција како стратешки снабдувач, трговското присуство на САД останува периферно и без споредлива динамика на раст. Бројките за 2025 година го отежнуваат игнорирањето на оваа реалност. Кина повеќе не е само алтернативен трговски партнер, туку централен актер во трговскиот биланс на Албанија, додека САД, и покрај својата политичка и стратешка тежина, остануваат далеку од пропорционална улога во комерцијалната економија на земјата, констатираат медиумите.
