Македонија има најскап гас во Европа според куповната моќ
Иако природниот гас во Македонија е поевтин од просекот во Европската Унија кога цената се изразува во евра, според куповната моќ на населението земјава се наоѓа на првото место во Европа. Истовремено, Ирска и Германија се меѓу земјите со највисоки цени на електричната енергија за домаќинствата.
Податоците на Евростат, објавени од „Еуроњуз“, покажуваат дека цените на струјата и природниот гас за домаќинствата во ЕУ се намалиле во првата половина на 2026 година во споредба со истиот период лани. Сепак, разликите меѓу земјите остануваат значителни.
Просечната цена на електричната енергија во ЕУ изнесувала 28,3 евра за 100 киловат-часови. Највисока била во Ирска, каде што домаќинствата плаќале 38,7 евра, а потоа следуваат Германија со 36,2 евра, Белгија со 35,8, Австрија со 32,6 и Италија со 31,4 евра. Најевтина струја во ЕУ имала Унгарија, со 11,4 евра за 100 киловат-часови, додека најниската цена меѓу наведените земји била регистрирана во Турција – 6,6 евра.
Кога цените се приспособуваат според куповната моќ, рангирањето е поинакво. Романија има највисока цена, со 46,9 единици за 100 киловат-часови, пред Полска со 41,1 и Чешка со 34,3. Најниска цена е забележана во Исланд, а меѓу земјите со поевтина струја се и Турција, Малта и Унгарија.
На ниво на ЕУ, електричната енергија поевтинила за 2,2 отсто во споредба со втората половина на 2025 година, додека на годишно ниво намалувањето изнесува 1,6 отсто. Сепак, во некои земји имало значително поскапување. Најголем раст е регистриран во Финска, од 19,5 отсто, потоа во Турција со 11,2 отсто, Полска и Литванија со по 10,6 и Шведска со 10,4 отсто. Најголемо поевтинување имало во Данска, од 28,2 отсто, и Луксембург, од 24,1 отсто. Романија, пак, бележи годишен раст на цената на струјата од 51,9 отсто.
Експертите посочуваат дека разликите во цените меѓу европските земји зависат од даноците, мрежните надоместоци, енергетскиот состав, тарифите и начинот на кој снабдувачите ја набавуваат енергијата и ја формираат нејзината цена.
Кај природниот гас, просечната цена за домаќинствата во ЕУ во првата половина на 2026 година изнесувала 11 евра за 100 киловат-часови. Најскап бил во Шведска, со 22 евра, по што следуваат Холандија со 16,2, Франција со 13,5, Португалија со 12,6 и Австрија со 12,4 евра. Најниска цена во ЕУ имала Унгарија, со 3,3 евра.
Во Македонија цената изнесувала 10,8 евра за 100 киловат-часови, што е под европскиот просек. Но, според пресметката заснована врз куповната моќ, земјава е на првото место во Европа, со 20,8 единици. Зад неа се Шведска со 17,7, Португалија со 15 и Холандија со 13,8 единици.
Овие податоци покажуваат дека, иако номиналната цена на гасот во Македонија е пониска од онаа во голем број европски земји, во однос на куповната моќ претставува најголем товар за домаќинствата. Најниски цени според овој показател има Унгарија, а по неа следуваат Турција, Луксембург и Хрватска.
Просечната цена на гасот во ЕУ се намалила за 10,2 отсто во споредба со втората половина на 2025 година. Најизразено поевтинување било забележано во Италија, Шпанија и Грција.
И покрај намалувањето во првата половина од годината, неизвесноста на енергетските пазари повторно се зголемува. Војната во Иран извршила притисок врз големопродажните цени на гасот, додека поскапувањата забележани во октомври во повеќе европски главни градови отвораат можност за повисоки сметки за домаќинствата на почетокот на 2027 година.
