Стоилковиќ за Еуроњуз Србија. Идеjата на Вучиќ за заеднички влез на Западен Балканво ЕУ е решение за спас
„Спасоносно решение “ е идејата на претседателот на Србија, Александар Вучиќ, целиот регион на Западен Балкан заедно да влезе во ЕУ бидејќи според македонскиот вицепремиер Иван Стоилковиќ, тоа е добро за државите кои со години се изложени на континуирано условување и менување на целите.
„Предлогот на претседателот на Србија за колективен прием на земјите од Западен Балкан во ЕУ би бил излез од таа ситуација. Можеме да видиме дека дури ни Србија нема да се движи брзо, ја имаме Хрватска како членка која може да постави дополнителни барања, а на другите земји им се наметнуваат правила кои често одат под линијата на националното достоинство“, изјави Стоилковиќ за Еуроњуз СРБИЈА.
Стоилковиќ потсети дека бил меѓу оние кои се спротивставиле на Преспанскиот договор и дека мнозинството граѓани на Северна Македонија го делеле тој став во тоа време.
„На граѓаните им беше ветено дека европската интеграција ќе продолжи без пречки по уставните измени. Наместо тоа, имаше економски пад и нови барања, пред се од Бугарија, кои ги допираат најчувствителните прашања за идентитетот – јазикот, историјата и националниот идентитет“, изјави Стоилковиќ.
Тој истакнува дека проблемот не е само во формалното вклучување на Бугарите во Уставот, туку и во документите и толкувањата што следат по тоа, кои, вели тој, директно го доведуваат во прашање постоењето на македонскиот јазик и нација. Затоа, додава тој, отпорот на граѓаните е се поизразен, а довербата во европските ветувања е сериозно нарушена.
Во таква средина, односите во регионот добиваат дополнително значење. Стоилковиќ нагласува дека Северна Македонија денес нема никакви отворени прашања со Србија, што тој го смета за еден од најпозитивните факти на Балканот.
„Можеби не сум најдобриот соговорник по ова прашање, од причина што јас, како пратеник, гласав против Преспанскиот договор таа година, а мнозинството граѓани во Македонија беа против Преспанскиот договор. Ако ги погледнеме бројките, во тоа време некаде околу 78 проценти од Македонците беа против, од добро познати причини, бидејќи ова допира до идентитетски прашања. Но, сè што дојде по усвојувањето доведе до членство на нашата земја во НАТО од една страна, а од друга страна граѓаните имаат големи очекувања дека сме ги решиле речиси сите проблеми поврзани со евроатлантската рута.
„Некако тие очекувања дека ќе тече мед и млеко не се остварија. Напротив, немаше ништо од тоа, следеше економски пад, па во таа смисла она што беше првично очекување не се оствари. Она што беше многу важно за Преспанскиот договор, очекувањата беа дека поглавјата ќе бидат отворени веднаш потоа и патот на Македонија кон членство во ЕУ ќе биде отворен. Се случи нешто спротивно. Она што беше првиот напад врз проблемот со идентитетот што постои во Македонија поврзан со усвојувањето на Преспанскиот договор, е тоа што Бугарија се отвори на многу необичен начин и на тој начин го забави патот на Македонија кон ЕУ. Тој проблем сè уште постои и денес, а Македонија сè уште не ги започнала преговорите со ЕУ од добро познати причини, таканаречениот француски предлог што е на маса“.
Според него, односите со Грција и Албанија се релативно релаксирани, додека односите со Бугарија се сè уште најпроблематични и оптоварени со политички тензии, кои се прелеваат и врз внатрешната стабилност на земјата. Инциденти како што е неодамнешниот вандализам врз бугарската амбасада во Скопјe, иако изолирани, покажуваат колку е тензична атмосферата во општеството.
Стоилковиќ истакнува дека без искрена регионална перспектива и јасна, заедничка европска понуда, земјите од Западен Балкан остануваат заглавени во процес на постојани отстапки без гаранции. Во овој контекст, иницијативата регионот заедно да влезе во ЕУ, а воедно да ги зачува добрососедските односи какви што уживаат Северна Македонија и Србија, се смета за реалистичен и достоинствен излез од долгогодишниот ќорсокак.
