Економистот Дејан Шошкиќ можен кандидат за нов премиер на Србија
Пред четиринаесет години тој ја напушти функцијата гувернер на Народната банка на Србија откако на власт дојде Српската напредна партија Александар Вучиќ. Денес, тој би можел да се врати со тресок, пишува „Слободна Далмација“.
И како нов премиер на Србија.
Ова е 59-годишниот Дејан Шошкиќ, економист и универзитетски професор кој се споменува како можен кандидат на Студентската листа за претседател на новата српска влада. Тој е човек кој не е политички анонимус, но не е ниту класичен партиски кадар. Неговата кариера е поврзана со финансиите, банкарството и универзитетот, а неговата политичка биографија е проследена со конфликт со луѓето кои владеат со Србија од 2012 година.
Шошкиќ е роден во 1967 година во Белград. Дипломирал економија како најдобар студент на својата генерација, магистрирал и докторирал, а како Фулбрајтов стипендист студирал во САД. Тој е редовен професор на Економскиот факултет во Белград, а дојде на чело на Народната банка на Србија во јули 2010 година. Таму остана две години. Откако Српската напредна партија ја презеде власта во 2012 година, тој поднесе оставка, предупредувајќи дека промените во законот ја загрозуваат независноста на централната банка. Неговото заминување беше еден од првите големи институционални конфликти со новата влада. Шошкиќ е експерт кој го познава функционирањето на државните финансии одвнатре и кој има доволно знаење за да го среди хаосот што остана по владеењето на Александар Вучиќ.
Но, биографијата на Шошкиќ не е без контроверзии.
Најсериозната се однесува на пропаѓањето на Агробанка, еден од најголемите банкарски скандали во Србија. Банката заврши во банкрот во 2012 година, со загуби проценети на стотици милиони евра. Бидејќи Народната банка беше задолжена за надзор на банкарскиот систем, се постави прашањето дали Шошкиќ, како гувернер, реагирал доволно брзо.
Неговите политички противници го обвинија за пеопусти. Тој, од друга страна, возврати дека проблематичните кредити се натрупувале со години пред неговото доаѓање. На крајот на 2011 година, Народната банка воведе принудна администрација во Агробанка, а потоа ја одзеде нејзината лиценца за работа. Шошкиќ не беше осуден за таа афера. Доколку имаше некакви цврсти докази, сосема е сигурно дека Вучиќ ќе го гонеше.
Втората ситуација се однесува на можен судир на интереси. Пред да дојде на чело на Народната банка, тој имаше малцински удел во компанијата „Центар за инвестиции и финансии“, која работеше во финансискиот сектор. Неговите критичари ја доведоа во прашање комбинацијата од приватни бизнис интереси и јавни функции. Шошкиќ тврдеше дека правилно го пријавил сопствеништвото кај надлежната агенција и ги отфрли обвинувањата за нелегалност.
Во пресрет на изборите, тој повторно беше цел на владејачката партија. Овој пат поради изборот на позицијата редовен професор. Обвинувањата за наводни неправилности во академската документација дојдоа од СНС, кои Економскиот факултет ги отфрли, тврдејќи дека постапката била спроведена законски и транспарентно.
Вучиќ и неговите соработници го напаѓаат со погрдни зборови со години поради слабеењето на динарот за време на неговиот мандат како гувернер. Шошкиќ, од друга страна, предупредува дека економските индикатори од различни периоди се користат за политички пресметки.
Доколку стане премиер, Шошкиќ ќе влезе во Немањина 11 во Белград со необичен багаж: искуство во управување со важна државна институција, долгогодишен конфликт со напредњаците, но и обвинувања дека неговите противници сигурно повторно ќе ги извлечат од фиоките.
Човекот кој се осмели да им каже „не“ на Вучиќ и неговата булумента во 2012 година, не сакајќи да се согласи со нивните правила на игра, на тој начин би можел да добие шанса конечно да почне да ги менува.
