Отворено писмо до другарите и другарките Албанци по повод денот на потпишување на Рамковниот договор

НАПОМЕНА: Текстов е наменет како директно обраќање кон Албанците во Република Северна Македонија. Македонскиот превод е подоле во објавата.

********************

Teksti është kërkesë e drejtpërdrejtë ndaj Shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë së Veriut. Përkthimi në gjuhën maqedonase është më poshtë.

Të nderuar shokë dhe shoqe,

Ka një gjë që më rrotullohet në mendje që nga dita kur hyra në Parlament dhe u njoha me BDI dhe mënyrën e tyre të punës, por deri tani nuk kam pasur mundësi të shkruaj për këtë. Bëhet fjalë për përgjegjësinë qytetare të Shqiptarëve në shtetin tonë.

Të qartësojmë një gjë – unë jam mbështetës i madh i konceptit Një shoqëri për të gjithë dhe me çdo qelizë të qenies time besoj në barazinë e të gjithë qytetarëve para ligjit. Kur u kandidua Imer Selmani për President, unë votova për atë – sepse më pëlqeu programi i tij më tepër. Si deputet, unë e votova Ligjin për përdorimin e gjuhëve edhe pse kisha dhe ende kam vërejtje për cilësinë e tekstit ligjor. E votova implementimin e Marrëveshjes së Ohrit në Preambulën e Kushtetutës. E votova kryetarin e parë Shqiptar të Kuvendit më 27 prill. A e dini se derisa “burrat” e BDI-së shëtitnin të qeshur përskaj dhunuesve, gratë deputete ishin të braktisura dhe të ngujuara me mua, ndërsa unë i pranoja goditjet për ato?

Do të veproja njësoj përsëri, me kënaqësi dhe krenari të madhe.

Mirëpo, siç ne, Maqedonasit progresivë kemi obligim të merremi me nacionalistët dhje radikalët në radhët tona – gjithashtu keni edhe ju. Nuk është problemi që Ahmeti kërkon kryeministër shqiptar, problemi është që kërkon KRYEMINISTRIN E TIJ SHQIPTAR dhe që këtë e paraqet si kusht të vetëm për koalicionimin e ardhshëm qeveritar. Pa cilësi tjera, pa prioritete tjera – vetëm kërkesë nacionale e cila duhet ti sjell fuqi politike. Atëherë shokë dhe shoqe, kjo politikë nuk është më politikë nacionale, por nacionaliste dhe asnjë tjetër.

Ne kemi shumë probleme ndëretnike për të cilat duhet të punojmë – zhvillimin e barabartë rajonal, urbanizimin e vendbanimeve, qasjen e barabartë dhe mundësitë – por këto probleme nuk guxojnë të jenë folklorike nga natyra.

Ju pyes sinqertë – a ju dhemb më tepër himni që u drejtohet vetëm Maqedonasve ose ajo që fshatrat shqiptare në disa nga komunat maqedonase pranojnë thërrime nga buxheti? Ose ajo që Shqiptarët shumë më rëndë punësohen në kompanitë private me pronarë Maqedonas dhe strukturë dominonte maqedonase? Ose ajo që ende ka prind maqedonas që nuk i lejojnë fëmijëve të tyre maqedonas të shoqërohen me shokët e tyre shqiptarë?

Mirëpo, kjo monedhë ka dy anë. Edhe ne na dhemb që Shqiptarë të punësuar përmes BDI nuk shkojnë në punë në administratën shtetërore, ndërsa marrin rrogë.

Këto janë problemet për të cilat duhet të bisedojmë, shokë dhe shoqe. Mirëpo politikanët, identiteti i të cilëve bazohet vetëm në nacionalizëm, asnjëherë nuk do të lejojnë të bisedojmë për këto probleme. E dini pse? Sepse, e para, vetë këta politikanë janë meritorë për këto, dhe e dyta – dhe më e rëndësishmja, sepse këto probleme mund të zgjidhen. Dhe kur të zgjidhen këto, problemet e vërteta, atëherë në skenë nuk do të nevojiten politikanë të cilët përveç folklor politikave dhe skandimeve “UÇK, UÇK” nëpër mitingje, nuk dinë tjetër gjë. Prandaj, në vend se të flasim për probleme të vërteta, ne në çdo zgjedhje merremi me kërkesa të reja, edhe më nacionaliste edhe më folklorike të cilat nuk kanë të bëjnë me ndërtimin e vërtetë të një shoqërie për të gjithë dhe nevojat reale të qytetarëve.

Për fat të keq, të gjithë faktorët aktual politik shqiptarë dinë të flirtojnë me këtë mënyrë të praktikumit të politikës.

Duhet të jeni të vetëdijshëm se nëse nuk ka zë tjetër, progresiv në partitë shqiptare politike, Maqedonasit do të mendojnë se nacionalistët si Ahmeti i përfaqësojnë të gjithë Shqiptarët dhe Shqiptaret në shtetin tonë, dhe se prioritetet politike të të gjithë shqiptarëve janë po aq radikale dhe nacionaliste si prioritetet e atyre që pretendojnë se i përfaqësojnë.

Me fjalë tjera, siç është obligimi ynë t’u dëshmojmë se jo të gjithë Maqedonasit janë përbindësh nacionalistë si Gruevski, Tarçullovski, Gjorçevi ose Apasievi – ashtu edhe ju keni për obligim të na dëshmoni se jo të gjithë shqiptarët janë militantë kriminelë për të cilët shenjtëria e vetme janë paratë dhe fuqia, siç janë Ahmeti, Grubi, Alimi dhe tjerët si ata.

Në të kundërtën, ta humbisni pashmangshëm mbështetjen e Maqedonasve progresivë ndaj konceptit të Një shoqërie për të gjithë. Rritja e nacionalizmit shqiptar për shndërrohet në temë të shpeshtë të bisedave mes Maqedonasve. Dhe besoni, nuk dëshironi të mbeteni pa argumente në këto diskutime.

Prandaj, ju bëj thirrje të merreni me këtë baticë të shëmtuar të nacionalizmit te ata që e quajnë veten se janë liderët tuaj politikë. Njëkohësisht, ju premtoj se unë dhe tjerët si unë, asnjëherë nuk do ta ndalim luftën me fashistët dhe nacionalistët tonë, të cilët, siç e vëreni edhe vetë, po marrin hov të madh në proceset politike.

Vetëm kështu, dhe vetëm me një qasje të këtillë, të sinqertë, mund ta çojmë shtetin drejt qëllimit tonë – shoqëri, ligjet e të cilës sigurojnë mundësi të njëjta për të gjitha bashkësi etnike. Derisa të drejtat dhe shtetin i shohim si një thes patatesh, ku nëse njërit i jepet ndërsa tjetrit duhet ti merret diçka – ne vetëm edhe më thellë do të fundosemi në urrejtje, mllef dhe ndarje.

Përshëndetje miqësore!
***************************************

Отворено писмо до другарите и другарките Албанци по повод денот на потпишување на Рамковниот договор

Почитувани другари и другарки,

Има една работа која ми се врти во мислите уште кога влегов во Парламентот и се запознав со ДУИ и нивниот начин на работење, ама не сум имал прилика до сега да пишувам за тоа. Станува збор за граѓанската одговорност на Албанците во нашата држава.

Да разјасниме една работа – јас сум огромен поддржувач на концептот на Едно општество за сите и со секоја клетка од моето битие верувам во еднаквоста на сите граѓани пред законите. Кога Имер Селмани се кандидираше за Претседател, јас гласав за него – бидејќи најмногу ми се допадна неговата програма. Како Пратеник, го гласав Законот за јазици иако имав и сè уште имам забелешки за квалитетот на законскиот текст. Го гласав внесувањето на Рамковниот договор кон Преамбулата на Уставот. Го гласав првиот Албанец Претседател на Собранието на РСМ и бев спремен со живот да го бранам тој глас. Исто како што со животот и телото ги бранев албанските Пратенички кога македонските националисти влегоа во Собранието на 27ми Април. Знаете дека додека „мажите“ од ДУИ се шетаа насмеани покрај насилниците, жените пратенички беа оставени и заглавени со мене, а јас ги примав ударите наменети за нив? Повторно би го направил истото, со огромно задоволство и гордост.

Ама како што ние, прогресивните Македонци имаме обврска да се справиме со националистите и радикалите во нашите редови – исто имате и вие. Не е проблемот што Ахмети бара Премиер Албанец – проблемот е што бара НЕГОВ ПРЕМИЕР АЛБАНЕЦ и што тоа го поставува како единствен услов за идното владино коалицирање. Никакви други вредности, никакви други приоритети – само национално барање кое треба да му донесе политичка моќ. Тогаш другари и другарки, таа политика повеќе не е национална политика – туку националистичка и никако поинаква.

Ние имаме многу меѓуетнички проблеми на кои треба да работиме – рамноправниот регионален развој, урбанизацијата на населените места, еднаквиот пристап до права и можности – но тие проблеми не смеат да бидат фолклорни по својата природа.

Најискрено би ве прашал – повеќе ве боли тоа што химната се однесува само на Македонците или тоа што албанските села во некои од македонските општини добиваат трошки од буџетот? Или пак тоа што Албанците многу потешко се вработуваат во приватните фирми со македонски газди и доминантно македонска структура? Или тоа што, сè уште има македонски родители кои не им дозволуваат на своите, македонски дечиња да се дружат со своите албански другарчиња?

Ама таа паричка има две страни. И нас, прогресивните Македонци, нè боли тоа што повеќето албански градоначалници вработуваат само Албанци во општинските администрации и што инвестираат доминантно во албанските населени места. И нас нè боли што Албанци вработени преку ДУИ не идат на работа во државната администрација, а земаат плата.

Ова се проблемите за кои треба да разговараме, другари и другарки. Ама политичарите чиј идентитет се заснова само на национализам никогаш нема да дозволат да разговараме за овие проблеми. Знаете зошто? Бидејќи прво, самите тие политичари се заслужни за нив и второ – и уште поважно – бидејќи ваквите проблеми се решливи. И кога ќе бидат решени ваквите, вистински проблеми, тогаш на сцената веќе нема да бидат потребни политичари кои освен фолклор политики и скандирање „УЧК, УЧК“ по митинзи, друго не ни знаат. Затоа, наместо да зборуваме за вистинските проблеми, ние секои избори се расправаме со нови, понационалистички и пофолклорни барања кои немаат никаква врска со вистинско градење на едно општество за сите и реалните потреби на граѓаните. За жал, сите моментални албански политички фактори знаат да флертуваат со ваквиот начин на практикување политика.

Морате да бидете свесни дека ако нема друг, прогресивен глас во албанските политички партии, Македонците ќе мислат дека националистите како Ахмети ги претставуваат сите Албанци и Албанки во нашата држава и дека политичките приоритети на сите Албанци се подеднакво радикални и националистички како приоритетите на оние кои тврдат дека ги претставуваат.

Со други зборови, како што ние имаме обврска да ви докажеме дека не сите Македонци се националистички чудовишта како Груевски, Тарчуловски, Ѓорчев или Апасиев – така и вие имате обврска на дело да ни докажете дека не сите Албанци се криминогени милитанти за кои единствена светост се парите и моќта, како што се Ахмети, Груби, Алими и сличните на нив.

Во спротивно, неизбежно ќе ја загубите поддршката на прогресивните Македонци кон концептот на Едно општество за сите. Порастот на албанскиот национализам станува се’ почеста тема на разговор помеѓу Македонците. А верувајте, не сакате да останеме без аргументи во тие дискусии.

Затоа, ве повикувам да се справите со овој одвратен наплив на национализам кај тие кои се нарекуваат ваши политички лидери. Истовремено, ви ветувам дека јас и сличните на мене никогаш нема да престанеме да се бориме со нашите националисти и фашисти, кои како што и самите забележувате, земаат застрашувачки голем замав во политичките процеси.

Само така и само со ваков, искрен пристап можеме државава да ја однесеме кон нашата цел – општество чии закони обезбедуваат еднакви можности за сите етнички заедници во него. Сè додека правата и државата ги гледаме како конечна вреќа компири, каде ако на едниот му се даде, на другиот ќе мора да му се земе нешто – ние само подлабоко ќе тонеме во омраза, гнев и поделби.

Другарски поздрав!

Павле Богоевски