Трамп: Ајатолахот е мртов

Иран потврди дека ајатолахот Али Хамнеи, врховниот лидер на Иран, е мртов. На неговиот профил на Твитер беше објавена порака:

„Во возвишеното име на Хајдар (Имам Али), мир нека биде врз него. Без него нема ниту небо ниту земја. Без него нема љубов како онаа на Зејнаб.“

„Хајдар“ е едно од имињата/имињата на честа на Имам Али (Али ибн Аби Талиб), а терминот „алајхи селам“ значи „мир нека биде врз него“ и се користи како знак на почит.

به نام نامی حیدر علیه‌السلام pic.twitter.com/n848j6KASq

— KHAMENEI.IR | فارسی (@Khamenei_fa) February 28, 2026

Претседателот на САД, Доналд Трамп, исто така, потврди дека ајатолахот е мртов.

Претходно денес, високи израелски функционери изјавија за неколку медиуми дека ајатолахот е мртов. Според израелските медиуми, неговото тело е пронајдено во урнатините на палатата. Иран Интернешнл, исто така, објави дека ајатолахот е мртов.

Израелскиот Канал 12, исто така, објави дека документи за телото на Хамнеи наводно му биле презентирани на премиерот Бенјамин Нетанјаху. И покрај овие тврдења што доаѓаат од Израел, сè уште нема официјална реакција или потврда од Техеран за судбината на врховниот лидер.

Американски функционер изјави за Фокс њуз дека САД се согласуваат со проценката на Израел дека ајатолахот Али Хамнеи и пет до десет други врвни ирански лидери биле убиени во првичниот израелски напад врз комплексот во Техеран.

Трамп: Веруваме дека извештаите за смртта на Хамнеи се точни

Доналд Трамп, одговарајќи на прашања од новинари, наговести дека извештаите за смртта на ајатолахот се точни. „Тој уби многу луѓе. Многу, многу луѓе. Уништи многу животи. Уништи многу семејства и ја уништи земјата.“ На прашањето како и кога ќе добие смртоносна потврда, Трамп појасни: „Па, разговарав со многу луѓе, и не само со нив, и сигурни сме… мислиме дека таа приказна е вистинита.“

Резиденцијата на врховниот лидер е уништена

Иранската агенција Тасним утрово објави дека седум ракети ја погодиле областа во близина на претседателската палата и комплексот на врховниот верски лидер во Техеран. Сателитските снимки открија дека резиденцијата на ајатолахот е целосно уништена во нападот.

Претходно, иранските медиуми објавија дека врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, е префрлен на безбедна локација надвор од Техеран, а подоцна беше објавено дека иранскиот претседател Масуд Пезешкијан е „безбеден и здрав“.

Иранското Министерство за надворешни работи пред неколку часа објави дека врховниот лидер и претседателот на земјата се живи и здрави, откако се појавија информациите за нападот врз комплексот во Техеран. „Сите се безбедни и неповредени“, изјави портпаролот на министерството.

Израелскиот премиер Нетанјаху го повика иранскиот народ да ја искористи можноста за соборување на режимот, тврдејќи дека ајатолахот Хамнеи можеби повеќе не е жив.

Кој е Али Хамнеи?

Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, една од највлијателните личности на Блискиот Исток, го има последниот збор за сите клучни политики, е врховен командант на вооружените сили и ја контролира Револуционерната гарда.

Хамнеи е роден во 1939 година во Машхад, вториот по големина град во Иран, во семејство на свештеник. Таму тој добил религиозно образование, по што се посветил на политички активизам против Шахот, монархот кој владеел со земјата до Исламската револуција во 1979 година. Во текот на 1960-тите, тој бил во егзил и се вратил дури по соборувањето на Шахот.

Тој бил близок соработник на водачот на револуцијата, ајатолахот Рухолах Хомеини, и брзо се искачил во државната хиерархија. Откако други клучни политички фигури биле убиени во атентати, а самиот Хаменеи преживеал напад во кој му била парализирана десната рака, тој станал претседател на Иран на изборите без противник.

Тој го наследил Хомеини по неговата смрт во 1989 година, кога станал врховен лидер. Тој бил назначен од Собранието на експерти, тело од 88 члена. Иако членовите на Собранието се избираат, нивните кандидатури мора да бидат одобрени од 12-члениот Совет на чувари, од кои шест се назначени од самиот Хаменеи. Ова свештеничко тело, исто така, ги проверува кандидатите за претседателски и парламентарни избори.

Во теорија, Советот ја надгледува републиката за да обезбеди нејзино усогласување со исламскиот закон. Сепак, во пракса, врховниот лидер внимателно управува со системот за да ги балансира конкурентските интереси, да ги спроведе своите приоритети и да осигури дека никој не ја доведува во прашање Исламската Република или неговото раководство.

Прашања за влијанието и наследувањето

Неговото 35-годишно владеење значи дека неговото влијание се протега низ целиот Блиски Исток, со оглед на поддршката на Иран за Хамас и Хезболах. Смртта на иранскиот претседател Ебрахим Раиси во хеликоптерска несреќа во мај 2024 година претставуваше голем проблем за Врховниот лидер.

Раиси, кој се сметаше за водечки кандидат за наследник на Хаменеи, беше заменет на функцијата претседател од Масуд Пазешкијан. Смртта на Раиси ја зголеми веројатноста дека синот на Хаменеи, Моџтаба Хаменеи, ќе стане наследник.

Исламската Република е основана по револуцијата во 1979 година како алтернатива на монархијата, а нејзините водачи ја претставуваа како систем супериорен во однос на западните демократии, воените диктатури и блискоисточните монархии. Сепак, многу Иранци сега ја гледаат државата како корумпиран и диктаторски режим. Западните санкции поврзани со нуклеарната програма на земјата, кои ја уништија економијата, исто така придонесоа за незадоволството.

Ова доведе до масовни протести што избувнаа низ целата земја во декември 2025 година и јануари оваа година. Демонстрациите, кои започнаа поради економски тешкотии и политичко лишување од право на глас, брзо ескалираа во широко распространети антивладини немири. Иранските безбедносни сили одговорија со брутално потиснување на протестите, при што загинаа илјадници луѓе. Проценките од организациите за човекови права се движат од повеќе од 5.000 до 33.000 жртви, додека едно непотврдено тврдење споменува дури 50.000 убиени.

Извор: nezavisen.mk