Европратениците утре ќе расправаат за извештајот за стратегијата за проширување на ЕУ
Европратениците ќе дебатираат на пленарната седница утре за извештајот на Европскиот парламент за стратегијата за проширување на ЕУ, во кој се нагласува дека процесот мора да остане базиран на заслуги и може да вклучува замрзнување на пристапните преговори во случај на назадување во основните вредности.
Извештајот, напишан од литванскиот пратеник Петрас Ауштревичиус од групата „Обнови ја Европа“, беше усвоен во јануари од страна на Комитетот за надворешна политика на ЕП (AFET), а по утрешната дискусија, гласањето за извештајот е закажано за среда.
Во документот се наведува дека процесот на проширување е предмет на строги услови, поврзани со напредокот во реализацијата на основните принципи на проширувањето – владеењето на правото, вклучувајќи ја борбата против корупцијата и независноста на судството, демократијата и основните вредности.
„Извештајот нагласува дека процесот мора да остане базиран на заслуги и реверзибилен, при што земјите ќе се оценуваат врз основа на усогласеност со Копенхашките критериуми и усогласеност со законодавството на ЕУ. Се нагласува дека не може да има скратени патишта, особено кога станува збор за вредности и основи, и дека застојот е основа за замрзнување или откажување на преговорите за пристапување“.
Во извештајот, Парламентот ја повика Европската комисија да формира група за следење на спроведувањето на реформите во кластерот Основи.
Исто така, се бара евалуација на политиката за проширување за да се процени зошто некои земји постигнале ограничен напредок во донесувањето или спроведувањето на законодавството.
Во извештајот се истакнува дека билатералните прашања меѓу земјите-членки и земјите-кандидатки не треба да го блокираат проширувањето или да го попречуваат напредокот.
Се предлага да се воведе квалификувано мнозинство наместо едногласно гласање во средните чекори од процесот на проширување, како што е одлучувањето за отворање и затворање на кластери и поглавја за преговори.
Во својот извештај за стратегијата за проширување на ЕУ, AFET ги пофали Црна Гора и Албанија за нивниот значаен напредок, Украина за нејзината отпорност и посветеност на патот кон ЕУ и Молдавија за нејзиниот решителен напредок на овој пат.
Европскиот парламент верува дека усогласеноста со заедничката надворешна и безбедносна политика на ЕУ е индикатор за јасна геополитичка ориентација и подготвеност на земјите кандидати за членство и повикува на „јасна условеност во однос на ангажманот со геополитичките ривали“.
Советот за надворешни работи е охрабрен да ги покани министрите од земјите кандидати со целосно усогласени надворешни и безбедносни политики на своите состаноци како гости.
Парламентот го гледа проширувањето како „стратешки одговор на новата геополитичка реалност“ и „инвестиција од најголема важност за безбедноста и стабилноста на ЕУ во услови на руска агресија врз Украина, кршење на границите, хибридни напади и други непријателски дејствија против нејзините соседи, како и други заеднички геополитички предизвици“.
Во извештајот се истакнува дека проширувањето носи придобивки за сегашните и идните членки на ЕУ и дека цената на непроширувањето е повисока од цената на самото проширување, оценувајќи дека непроширувањето би ризикувало создавање геополитички сиви зони подложни на злонамерно влијание на земјите кои не се членки на ЕУ, особено Русија.
„Во време на геополитичка нестабилност, проширувањето врз основа на заслуги се смета за една од најсилните надворешни и геополитички алатки на ЕУ и клучен двигател на долгорочната безбедност, мир, стабилност и просперитет во Европа“, се вели во извештајот.
