Борисов: Не бараме ништо друго освен Македонија да го почитува Договорот за добрососедство

„Постои Договор за добрососедство и пријателство со Република Северна Македонија, потпишан од мене и од нивниот премиер. Ниту ние, ниту Европската комисија не бараме ништо друго освен овој договор да се почитува. Ние не сме непријатели, напротив“, изјави лидерот на ГЕРБ, Бојко Борисов.

„Згора на тоа, Договорот дава права. Тука е и францускиот предлог – сè е апсолутно јасно“, изјави тој.

Борисов го наведе примерот со односот кон Грција за време на пристапувањето на Бугарија во ЕУ и повика на конструктивен дијалог со користење дипломатски средства.

„Ние не сме непријатели, напротив. Ако тие го разбираат добрососедството на ист начин како нас, нема да имаат никакви проблеми“, додаде Борисов.

Договорот со РСМ се заснова на Декларацијата за добрососедство потпишана на 22 февруари 1999 година од премиерите на двете земји – Иван Костов и Љубчо Георгиевски. Официјалното потпишување на Договорот за добрососедство се одржа на 1 август 2017 година. Договорот стапи на сила на 14 февруари 2018 година. Ова се случи откако министрите за надворешни работи на двете земји, Екатерина Захариева и Никола Димитров, во Софија потпишаа протокол за размена на ратификациските документи.

Документот предвидува формирање на Заедничка мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања, како и организирање заеднички чествувања на личности и настани од заедничката историја. Бугарија и Македонија изјавија дека немаат територијални претензии една кон друга и дека нема да ги истакнуваат во иднина. Двете страни, исто така, се обврзаа да преземат ефективни мерки за спречување на непријателска пропаганда.

Во јуни 2022 година, по дебата што траеше повеќе од четири часа, бугарското Народно собрание усвои одлука со 170 гласа „за“, со која го задолжи Советот на министри да го одобри таканаречениот „француски предлог“. Со овој потег, земјата практично го укина ветото што го имаше наметнато во 2020 година за преговорите за пристапување на Северна Македонија кон Европската унија.

Клучен елемент на францускиот предлог – кој се надоврзува на претходните барања – е цврстиот услов Северна Македонија да ги внесе Бугарите во својот Устав, на рамноправна основа со другите народи наведени во него. Предлогот воведува механизам преку кој Европската комисија се обврзува да го следи почитувањето на билатералните договори на Северна Македонија, вклучувајќи го Договорот за добрососедство со Бугарија и Преспанскиот договор со Грција.

Според усвоената рамка, од Северна Македонија се бара да изготви и усвои конкретен акциски план. Овој план се фокусира на заштита на правата на малцинствата и заедниците, спречување на дискриминацијата, борба против говорот на омраза и спроведување образовни реформи