Најавеното членство на Црна Гора во ЕУ носи инвестиции, јужкорејска компанија ќе ги концесионира аеродромите

Претседателот на Парламентот во Подгорица, Андрија Мандиќ, сè уште не закажал седница на која пратениците ќе ги искажат своите ставови за Предлогот за договор за концесија на аеродромите на Црна Гора, кој Владата го испрати минатата недела.

30-годишниот договор за концесија со јужнокорејската компанија Incheon Intl Airport Corporation (IIAC) мора да биде усвоен од Собранието, бидејќи вредноста на средствата на аеродромите во Подгорица и Тиват е 264 милиони, односно е повисока од границата од 150 милиони до која извршната власт може самостојно да одлучи.

Што предвидува договорот?

Во предлогот објавен од Владата на Црна Гора, наведена е обврска на концесионерот да плати еднократна концесиска такса од 100 милиони, варијабилна концесиска такса од 35 проценти од годишниот приход, како и да инвестира 300 милиони во двата аеродрома во период од 30 години.

Во првата фаза, односно три години по преземањето, аеродромот во Подгорица треба да добие нов патнички терминал, проширена писта и две нови платформи за сервисирање на големи патнички авиони, додека аеродромот во Тиват треба да добие реконструирана писта и значително проширена терминална зграда.

Во предлогот на договорот за концесија пишува дека нема почеток на концесијата без решавање на имотно-правните прашања, што се однесува на аеродромот во Тиват. Владата смета дека годишниот патнички сообраќај ќе се зголеми од три на девет милиони годишно. Со околу 50 милиони приходи од воздухопловството во 2025 година, тоа беше рекорд за аеродромите во Црна Гора, кои во меѓувреме поставија база на два авиони на Визер и лансираа 17 нови рути од Подгорица и Тиват.

Партиите на власт се за, а опозицијата против

За јужнокорејскиот „Инчеон“ да ги преземе црногорските аеродроми за три децении, договорот за концесија мора да биде потврден од мнозинството, односно 41 пратеник. Партиите на власт сè уште не се изјасниле дали ќе ја поддржат намерата на кабинетот на премиерот Милојко Спајиќ, а особено е интересно како ќе гласаат Демократска Црна Гора и Нова Српска Демократија, кои од опозициските клупи беа против давањето на аеродромот под концесија на 30 години.

Денес, најсилната опозициска партија, Демократската партија на социјалистите (ДПС), ќе гласа против тоа, објави нивниот пратеник Михаило Андушиќ за ТВ Вијести, иако одлуката за давање на аеродромите во Подгорица и Тиват под концесија ја донесе Владата на Душко Марковиќ од ДПС во ноември 2017 година.

Во 2020 година, сè беше запрено од ковид-кризата, па ова не беше проблем за двете влади по падот на поранешната влада предводена од ДПС.

Иако многумина посочија дека треба да се објави нов тендер и нови услови, Владата на Милојко Спајиќ го продолжи процесот од 2019 година и по неколку одложувања одлучи да ја даде концесијата на 30 години над двата аеродроми на компанијата „Инчеон“.

Вработените се плашат од отпуштање, сакаат да ја запрат постапката

Аеродромите во Црна Гора трајно вработуваат околу 850 работници, а најмалку 200 се вработени сезонски. Од самиот почеток, тие се против давањето на аеродромот под концесија и бараат постапката да се запре, обвинителството итно да истражи можни злоупотреби, политички притисок и коруптивни практики.

„Наместо транспарентен, професионален и одговорен процес, сведоци сме на бескрупулозна операција со која се обидува да го отстапи стратешкиот ресурс на Црна Гора – нејзината меѓународна воздушна порта – во рацете на приватен капитал, три децении, без дефинирани стратешки развојни цели и динамичен план, со сомнителна контрола, без никаква одговорност и без согласност на вработените“, соопшти Синдикатот ACG.

Аеродромите во Црна Гора трајно вработуваат околу 850 работници, а најмалку 200 се вработени сезонски. Аеродромите во Црна Гора трајно вработуваат околу 850 работници, а најмалку 200 се вработени сезонски.

Договорот предвидува

забрана за раскинување на договорите за вработување со вработени кои работат на неопределено време во рок од пет години, освен ако вработениот не е виновен во согласност со важечките закони.

„Инчон“ глобално познат оператор на аеродроми

Инчон е најпознат по управувањето со аеродромот во Сеул, кој редовно се рангира меѓу најдобрите во светот по квалитет на услугите и ефикасност. Според престижната ранг-листа на аеродроми на Skytrax, ICN (Меѓународниот аеродром Инчон управуван од IIAC) моментално е втор најдобар аеродром во светот (првиот е Чанги) и најчист по аеродромот Ханеда во Токио. ACI (Меѓународниот совет на аеродроми) го прогласи за најдобар аеродром во Азиско-пацифичкиот регион десет години по ред.

Во моментов, тие имаат над 70 милиони патници и се меѓу десетте најпрометни аеродроми во Азија.