Студентите во Србија најавуваат специјален суд и бараат оставки од најмоќните функционери
По изборната победа во Србија, студентското движење најави сериозни промени во државните институции, барајќи оставки од повеќе високи функционери и најавувајќи формирање специјален суд за утврдување одговорност на носителите на највисоките функции.
На прес-конференција во Пионерскиот парк во Белград, претставниците на Студентската листа „Студентите победуваат“, која освои повеќе од 52 отсто од гласовите, порачаа дека нема да чекаат формално преземање на власта за да побараат промени. Меѓу оние од кои бараат оставки се директорот на полицијата Драган Васиљевиќ, директорот на БИА Владимир Орлиќ, претседателот на Уставниот суд Владан Петров, директорот на „Телеком Србија“ Владимир Лучиќ и раководители во РТС и обвинителството.
„Не дојдовме да се одмаздуваме, туку да им ги вратиме институциите на граѓаните. Секој што го прекршил законот мора да одговара, без оглед на функцијата што ја извршува или ја извршувал“, порачаа студентите.
Планот предвидува формирање посебен суд кој би се занимавал со предмети поврзани со високи државни функционери, без оглед на тоа која политичка опција е на власт. Најавена е и можност за посебна обвинителска полиција, законски измени за проверка на потеклото на имотот, конфискација на имот стекнат со криминал и постапки за лустрација.
Студентите бараат повторно отворање или продолжување на истрагите за аферите „Крушик“ и „Савамала“, убиството на Оливер Ивановиќ, падот на воениот хеликоптер и несреќата кај наплатната рампа Дољевац. Најавија и проверка на финансиските текови на големите државни проекти, меѓу кои ЕКСПО, „Белград на вода“, автопатот „Милош Велики“ и проектите поврзани со „Рио Тинто“.
Во меѓувреме, промени се случуваат и во јавниот сервис РТС. Генералната директорка Мања Грчиќ поднесе оставка на 28 октомври, а по смената на осум уредници во информативната програма, новиот уреднички колегиум им се извини на гледачите за досегашното известување.
Студентското движење „Студенти во блокада“ не го прифати извинувањето, порачувајќи дека бара оставки, а не извинувања.
Реагираше и српското обвинителство. Врховната јавна обвинителка Загорка Доловац на 29 октомври им наложи на главните јавни обвинители итно да побараат полициска интервенција за спречување на евентуално уништување службена документација во министерствата, банките, безбедносните агенции и другите државни институции. Обвинителствата треба да проверат и дали постојат елементи на кривично дело. Наредбата следува по предупредувањата на студентите за можни обиди за отстранување документи во периодот на промена на власта, но засега не е доказ дека такво нешто навистина се случило.
Од друга страна, претседателката на српското собрание Ана Брнабиќ ги обвини студентите дека се обидуваат да спроведат „револуционерна правда, а не владеење на правото“.
Студентското движење во Србија се прошири по трагедијата на железничката станица во Нови Сад на 1 ноември 2024 година, кога при уривање на бетонска натстрешница загинаа 16 лица. Протестите и блокадите, кои првично беа насочени кон барање одговорност за несреќата, прераснаа во пошироко движење против корупцијата и политичкото влијание врз институциите.
