ОН ќе гласа за менување на картата на светот за да ја покаже вистинската големина на Африка

Генералното собрание на ОН ќе гласа во петок формално постепено да ја укине традиционалната карта на светот Меркатор во корист на онаа што попрецизно ја прикажува големината на Африка. Роберт Дусеј, министер за надворешни работи на Того, рече дека резолуцијата е спонзорирана од Того и поддржана од другите 54 земји-членки на Африканската унија.

„Оваа дискусија не е политичка туку научна, бидејќи постојат научни докази, па затоа сите мора да ја прифатиме реалноста“, рече тој.

Резолуциите на ОН не се применливи, но ако гласањето помине, тоа би можело да доведе до ажурирање на наставните програми во училниците и секојдневната технологија, со оглед на широката употреба на Меркаторовата проекција во образованието, технологијата и управувањето.

Сегашната карта ја вовел фламанскиот картограф Герардус Меркатор во 1569 година за да им помогне на морнарите да се движат по морињата. Речиси пет века подоцна, таа останува глобален стандард. Сепак, регионите во близина на екваторот изгледаат значително помали отколку што се, додека областите со висока географска ширина изгледаат многу поголеми. На пример, мапата ја покажува Африка како слична по големина на Гренланд, но континентот е 14 пати поголем од оваа територија.

„Можете да ги сместите Соединетите Американски Држави, Кина, Индија, Јапонија, Мексико и голем дел од Европа во Африка, а сепак да имате земја за вишок“, се вели во петицијата на Change.org за кампањата CorrectTheMap, која има повеќе од 11.000 потписи. Африканската унија ја поддржа кампањата во август 2025 година, а потоа побара од Того да го предводи нејзиното усвојување.

Историчарите и географите со години велат дека проекцијата Меркатор е вкоренета во западните стереотипи. Активистите го повторија ова, а некои го измислија терминот „картографски колонијализам“.

Некои тврдат дека мапата суптилно ја обликувала меѓународната динамика на моќ со минимизирање на физичкото присуство на глобалниот југ и визуелно надувување на земјите од северната хемисфера, додека ги намалува екваторијалните региони. Ова, велат тие, ги зајакна системските пристрасности во меѓународната трговија, развојните приоритети и образовните рамки.

Еден од најистакнатите критичари на Меркаторовата проекција беше Арно Петерс, германски историчар, кој ја лансираше светската мапа на Петерс врз основа на Гал-Петерсовата проекција во 1973 година. Таа често се користеше како алтернатива на Меркаторовата мапа. Кампањата CorrectTheMap на Того ја промовира употребата на поточниот дизајн „Еднаква Земја“ од 2018 година, кој беше развиен од меѓународен тим картографи. Поддржувачите велат дека тоа ќе помогне да се променат перцепциите за Африка и да се деколонизираат глобалните наставни програми.

Некои аналитичари исто така се согласуваат. Џ.Џ. Енох, виш соработник со седиште во лондонскиот JS Held, фирма за советување за геополитички ризици, рече дека Меркаторовата проекција визуелно ја намалува вистинската големина на Африка. Тој ја поврза кампањата со потрагата на африканските нации за „поголемо влијание во глобалните институции и поголема контрола врз тоа како е претставен континентот“.

Тој додаде: „Усвојувањето на мапа со еднаква површина… би обезбедило попрецизна основа за образование и јавно разбирање, истовремено сигнализирајќи дека демографската, економската и геополитичката важност на Африка повеќе не треба да се гледа преку наследени и искривени конвенции.“

Тогоанските власти се надеваат дека гласањето ќе оди на ист начин како и друга одлука поддржана од Африканската унија во ОН оваа година. Во март беше усвоена резолуција спонзорирана од Гана за опишување на трговијата со робови како „најтежок злостор против човештвото“, при што 123 држави гласаа „за“, три држави гласаа „против“, а 52 се воздржаа.

Успехот на Гана им даде причина на поддржувачите на мапата да веруваат во поволен исход. Владата на Того планира настан во Ломе, главниот град на Того, со УНЕСКО, Африканската унија и технолошки брендови како што е Google Maps во текот на првиот квартал од следната година за да се испланира спроведувањето на резолуцијата.

Дуси рече: „На оние кои велат зошто сега, јас велам, зошто да не? Кога ќе ја погледнеме картата на светот… време е да го промениме наративот.“

Тој додаде: „Време е ние во Африка да преземеме одговорност да го промениме она што можеме сами да го промениме.“ (Гардијан/nezavisen.mk)